سلام این مطلب ربطی به بلاگم نداره و شما لازم نیست بخونید . وقتی ایمل کار نکنه دیگه مجبوری مطلبی که می خوای واسه کسی ایمیل کنی اینجوری اینجا بذاری.
برای فاطمه
بدون شک يکي از مهترين دستاوردهاي تحقق جامعه اطلاعاتي و گسترش استفاده از شبکه هاي اطلاع رساني، به خصوص اينترنت در سطح جهان به وجود آمدن مفهومي به نام روزنامه نگاري مدرن در برابر روزنامه نگاري سنتي است.
ماه مه 1992، مصادف با تولد اولين روزنامه الكترونيك با نام شيكاگو آنلاين است که همان نسخه الکترونیک روزنامه شیکاگو بود .
روزنامه الكترونيك، روزنامه آنلاين، روزنامه ديجيتال، نسخه ديجيتال و روزنامه سايبر همه واژههايي است كه امروزه بسيار معمول شده است و بهجاي هم بهكار ميرود. هر چند برخي از اين مفاهيم با هم متفاوت است، اما همه به پديده جديدي كه ميتوان آن را مطبوعات دنياي مجازي ناميد، اشاره ميكند.
تفاوت روزنامه نگاری سنتی و مدرن
روزنامهنگاري آنلاين و سنتي را ميتوان در سه قلمرو:
1 ظرفيت توليد،
2 تعامل با مخاطب،
و 3 تفاوت عامل زمان و مكان در توليد مطلب، با هم مقايسه كرد.
انتقال روزنامهنگاري فيزيكي به مجازي، ژورناليسم پراكنده به روزنامهنگاري مركزي، انتقال روزنامهنگاري آنالوگ به ديجيتال، تبديل روزنامهنگاري تك متني به روزنامهنگاري چند رسانهاي و انتقال از روزنامهنگاري وابسته به روزنامهنگاري فرامتني از جمله خصوصيات روزنامهنگاري دنياي مدرن است.
یونس شکر خواه در کتاب خود می نویسد : روزنامه نگاري الكترونيك به نظر من همان تلويزيون و راديو است. روزنامهنگاري ديجيتال تبديل شدن دادهها به صفر و يك است و اينترنت عنصر اصلي در روزنامهنگاري آنلاين. در روزنامهنگاري سايبر برنامهنويسها و سرويس دهندگان كه براي گردش كار و فرمتهاي جديد برنامه مي نويسند هم جزو عوامل اصلي در ايجاد روزنامهنگاري سايبر هستند.
در واقع
-روزنماه نگاری سنتی : مبتنی بر چاپ
-روزنامه نگاری آن لاین : مبتنی بر صفرو یک
- روزنامه نگاری سایبر : مبتنی بر اوج ترکیب شدن نقشهای ماشین دیجیتال و انسان با فرمت چندسویه و چند رسانه ای و متکی بر پس فرست همزمان
مفهوم روزنامه نگاری سایبر
روزنامه نگاری سایبر شامل جنبه های زیر می باشد :
استفاده از مولتی مدیا ؛
سرعت به روز رسانی اطلاعات
توزیع افقی اطلاعات
تمرکز زدایی
قایلیت دسترسی
فقدان سلسله مراتب
عدم سانسور
داشتن قابلیت دوسویگی
پروفسور پاول رئیس انیستیتوی مطلاعات رسانه های نوین معتقد است : روزنامه نگاری سایبر یک کانال تازه برای تحویل و دسته بندی و توزیع اطلاعات از سوی سازمانهای خبریست . افزون بر این روزنامه نگاری سایبر محیطی است که در آن امکان ساختن انواع خبرها امکان پذیر است .در این محیط انواع عناصر رسانه ای با یکدیگر ترکیب شده و باعث تعامل استفاده کنندگان از محتوا می شوند و این امر به تسهیل توزیع و پست فرست می انجامد.
روزنامه نگاری سایر در همین حال در حال پاشیدن بذر نوع تازه ای از روزنامه نگایست که در آن برخلاف گذشته که آزادی مطبوعات فقط متعلق به مالکان مطبوعات بود اکنون هرکس رسانه خود را دارد
پرفسور یحیی کمالی پور رئیس دپارتمان ارتباطات و هنرهای خلاق پوردو آمریگا می گوید تلاقی رسانه های قدیم با کامپوتر باعث بوجود آمدن روزنامه نگاری سایبر شده است و آنچه باعث تمایز روزنامه نگاری سایبر از روزنامه نگاری سنتی می شود ، دوسویگی و قابلیت دسترسی در آنهاست . به محض اینکه محتوای روزنامه ها دیجیتال شد و به فضای وب ارسال می شود هرکس از هر جای جهان می تواند به آنها دسترسی داشته و آنها را بخواند . افزون بر این محتوای دیجیتال می تواند به طرز پیوست های روزآمد شود و در ارتباط با موضوعات مرتبط با خود قرار گیرد .جنبه دیگر تمایز بخش روزنامه نگاری سنتی از سایبر ارائه مصاحبه ها زنده است .
شش سطح دوسويهگي مورد استفاده در روزنامهنگاری سايبر که مورد استفاده رسانههای آنلاين نيست، در سال 1989 توسط كري هيتر شناسايي شد:
سطح اول: امكانات جستجو
امكانات بيشتر جستجو در حوزههاي مورد نظر مخاطب.
سطح دوم: درصد تلاش كاربران
. در اين رابطه كاربر نبايد تلاش فراواني به خرج دهد، او صرفا درخواست تماشاي صفحه را براي رسانه سايبر منتقل ميسازد و هرچه تلاش مخاطب براي كسب اطلاعات مورد نظر كمتر باشد، رسانه مورد استفاده او سايبرتر است.
سطح سوم: پاسخ دهندگي
تلفيق نقشهاي ارتباطي انسان و ماشين درفرايند ارتباط.
سطح چهارم: تسهيل ارتباطات بينفردي
استفاده از فرومهاي بحث و چت رومهاي زنده.
سطح پنجم: سهولت در افزايش اطلاعات
درآن مخاطب درنقش سردبير، (خبرنگار و يا گزارشگر) وارد عمل ميشود و به اطلاعات رسانه سايبري كه درحال مطالعه آن است ميافزايد.مانند :افزودن صفحات وب، صفحات ويژه و سرگرمي، اعلام خبرهاي تولدها، ازدواجها و مرگها، نوشتن نقد فيلم و نمايشنامه و بالاخره نوشتن خبرها وگزارشهاي فرهنگي و سرگرم كننده.
سطح ششم: نظارت بر كاربرد سيستم
رسانههاي سايبر امكان نظارت بركاربرد سيستم خود را ايجاد ميكنند تا از سلائق يكايك مخاطبان خود نيز مطلع باشند. حتي برخي از رسانههاي سايبر امكان افزودن اظهار نظر مخاطبان را نيز در ذيل گزارشهاي اصلي ايجاد میکنند.
سه نوع روزنامه نگاری سایبر با اتکا به تکنولوژیهای ویژه فضای وب :
1- روزنامه نگاری مبتنی بر حاشیه نگاری
- متمرکز بر روزنامه نگاری با مشارکت مخاطب
-مبتنی بر هایپر لینک
- مخاطب فعال با نیاز داشتن به اتاقهای خبر
- امکان افزودن نظرات مخاطبان به متن
2- روزنامه نگاری مبتنی بر منبع نا محدود
-امکان بررسی مطالب و تصحیح مطالب و اعمال نظر توسط مخاطبان قبل از انتشار
3-روزنامه نگاری فراسازگارانه
-محصول همگرایی رسانه ای
-استفاده از انواع فرمتها ( تصاویر ثابت و متحرک صدا و تولیدات دیداری و شنیداری) در تولید و ترکیب محتوا
سه نوع دوسويهگي در روزنامه نگاری سايبر
اما در جمعبندي ويژگي دوسويهگي ميتوان گفت كه به طور كلي سه نوع تعامل يا كنش و واكنش متقابل و دو سويهگي در رسانههاي سايبر به چشم ميخورد:
تعامل جستجوگرانه، تعامل كاركردي و تعامل انطباقي كه مي توان آنها را به اين شكل معرفي كرد:
تعامل جستجوگرانه
تعامل جستجوگرانه مثل رفتن به صفحه بعد با دكمه برگشت در مرورگر (که اين جستجوگری به عنوان گونهای از دوسويهگي را بايد به عنوان اساس تحرک بسيار راحت مخاطب در سايت در نظر گرفت)
تعامل كاركردي
مثل دريافت يا ارسال اتوماتيک پاسخ نامههاي الكترونيك.
تعامل انطباقي
مثل امكان استفاده از فروم و چت رومها
مزایای روزنامه نگاری سایبر
1- آزادی از زمان و مکان
همیشه و هر لحظه در معرض دید مخاطب قرار دارد
ساعت انتشار برای آن مفهومی ندارد یعنی دسترسی سریع و مستقیم به اطلاعات است.
جغرافیای مخاطب یک جغرافیای جهانی است و مفهوم شهروند جای خود را به مفهوم شبکه بند داده است.
2-نزدیک بودن و بی واسطه گی
بین روزنامه نگار آن لاین ومخاطب واسطه وجود ندارد
پس فرست لحظه به لحظه وجود دارد .
3-پارادایم دوسویگی
اطلاعات از سوی روزنامه برای مخاطب و مخاطب برای روزنامه
4- فرامتن و ادبیات جهانی واژه ها
امکان دستیابی به تمام اسناد مربوط به هرو اژه که به معتبر شدن گزارش کمک می کند.
5- پایایی و جنبه ی تکمیلی متن
از بین نرفتن متون در رسانه های سایبر
وجود نداشتن کهنگی خبر و آرشیو شدن
در دسترس بودن همه مطالب
6- گرافیک متحرک صدا و تصویر
تنها تصویر است که در رسانه های چاپی وجود دارد ولی در رسانه های سایبر انواع گرافیک های ثابت و متحرک تصاویر تغییر یابنده صدا و موزیک به کمک متن می آید
مخاطب می تواند به جای خواندن یک مصاحبه به نوار آن گوش بدهد به جای خواندن گزارش خبری فیلم آن را نگاه کند .
7- پیکر بندی محتوا
در روزنامه نگاری سایبر بر خلاف روزنامه نگاری سنتی که امکان عرضه محتوا در آن کاملا ثابت است پیکر بندی محتوا به سه شکل می باشد :
تک رسانه : استفاده از یک رسانه برای روایت موضوع معمولا متن یا ویدئو
چند رسانه : در این حالت رسانه های مورد استفاده موضوع را به صورت مستقل روایت می کند ودر واقع در حالت ترکیب باهم نیستند.
چند رسانه گی : دو یا چند رسانه موضوع را به صورت ترکیبی و با کمک یکدیگر روایت می کنند
8- شخصی شدن
روزنامه سایبر برای یک نفر انتشار یابد به این معنی که شما می توانید به روزنامه اینترنتی خود دستور دهید چه اطلاعاتی را در اختیارتان قرار دهد.
9- نسلها و کادرها
کادر رسانه سایبر با رسانه های معمولی تفاوت دارد .کادرهای رسانه های سایبر باید تخصصهای ویژه داشته باشند علی رغم آن نیاز به تخصصهای روزنامه نگاری کلاسیک هم وجود دارد.
10-توزیع افقی و سلسله مراتبی
در رسانه سایبر گیرنده یک مشارکت گر فعال است که در توزیع اطلاعات شرکت دارد که حاکی از کمررنگ شدن دروازه بانی خبرست که دروازه بانی مبنی بر سازمان رسانه ای تبدی شده به دروازه مبانی مبتی بر سلائق فردی
11گردآوری و توزیع ویژه
روی آوردن به یادداشتهای کوتاه و مستقیما مربوط به موضوع . که امکان دسترسی به محتوا را در هر زمان فراهم می کند .
آيا عرصه به دست روزنامهنگاري الكترونيك ميافتد؟
نبايد فراموش كرد كه نسل جواني در راه است كه با «ديجيتاليزم» بزرگ شده است و خوانندگان پا به سن گذاشته روزنامهها كه با چاپ بار آمدهاند و به آن وفادار ماندهاند، در حال خروج از صحنه هستند. بنابراين دور از انتظار نيست كه عرصه به دست روزنامهنگاري الكترونيك بيفتد. اگر چه كه در ايران حذف paper از newspaper و از دور خارج شدن كاغذ هنوز چندان عملي به نظر نميرسد، با اين حال بايد منتظر بود كه محتواي نشريات تغيير كند و تحت تأثير رسانههاي الكترونيك فرم و شكل مطبوعات دگرگون شود. روزنامهها همچنان به بقاي خود (البته نه مانند گذشته) ادامه ميدهند اما شكل و محتوايشان همانند محيط اينترنت پيوسته تغيير ميكند و از تعداد صفحاتشان كاسته ميشود. روزنامهنگاري الكترونيك گرايشي گذرا نيست بلكه در حال ريشه دواندن در عادات ميليونها كاربر اينترنت در سراسر جهان است كه در كنار رسانههاي سنتي به جستوجوي اخبار در اينترنت ميپردازند. همزمان با اين تغيير عادات، در نتيجه تنوع رسانهها و كانالهاي خبري سطح انتظارات مخاطبان نيز بالا ميرود.
گفتنيها كم نيست اما به اين جمله اكتفا ميكنيم كه: «حروف متحرك چاپ، جهان را به خوانندگان جهان تبديل كرد و فنآوري كامپيوتر، همه جهان را به روزنامهنگاران مشاركتگر فعال بدل كرده است.»پروفسور یحیی کمالی پور : وی در رابطه با ایران گفت: تصور من این است که تاثیرگذارترین رسانه در سطح کشور رادیو و تلویزیون است و نه روزنامه ها چون برخلاف رسانه های مکتوب، صدا وسیما پوششی فراگیر دارد ومحتوایش برای عموم مخاطبین قابل فهم است. متاسفانه تیراژ و مشترکان روزنامه ها در ایران بسیار کم و بیشتر منحصر به سنین بالاست تا جوانان از طرفی جوانان بیشتر و بیشتر متکی به اینترنت و استفاده از ابزارهای جدید دیجیتال هستند تا رسانه های سنتی، بنابراین در هر بحث رسانه ای باید به این شکا فها و تغییرات ارتباطاتی، دانش مخاطبین، امکانات فنی، و شرایط اقتصادی و سیاسی توجه کرد.